Η καφεΐνη είναι φυσική ουσία με πικρή γεύση, που βρίσκεται στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, με την κατανάλωση καφέ, τσάι, σοκολάτας, κακάου, αναψυκτικών και ενεργειακών ποτών. Χαρακτηρίζεται για την εργογόνο δράση της, που σημαίνει ότι αυξάνει τη δυνατότητα παραγωγής έργου και για το λόγο αυτό έχει αποδειχθεί ότι δρα ευεργετικά στην αθλητική απόδοση και συγκεκριμένα σε αγωνίσματα υψηλής έντασης.

Δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, μειώνοντας το αίσθημα της κόπωσης και ενισχύοντας την νοητική εγρήγορση (μνήμη, προσοχή). Αυξάνει τη ροή του αίματος, με αύξηση της καρδιακής παροχής και του καρδιακού ρυθμού, δρώντας ευεργετικά στο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ η αυξημένη ροή του αίματος προς τους νεφρούς προκαλεί ήπια διουρητική δράση.

Περιεκτικότητα καφεΐνης σε τρόφιμα και ποτά

Προέλευση (προϊόν)         Ποσότητα καφεΐνης (mg)
Καφές 150ml60-150
Καφές decaf 150ml2-5
Καφές espresso 30ml40-75
Καφές espresso ντεκαφεϊνέ 30ml0-15
Τσάι 150ml40-80
Μαύρο τσάι 240ml14-61
Πράσινο τσάι 240ml24-40
Ζεστό ρόφημα κακάο 150ml1-8
Σοκολατούχο γάλα 30ml1-15
Αναψυκτικό τύπου cola 350ml23-50
Παγωτό σοκολάτας 50g2-5
Μαύρη σοκολάτα 40g30
Σοκολάτα γάλακτος 45g5-8
Monster 240ml80

Η σύσταση για κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν καφεΐνη είναι γύρω στα 400mg την ημέρα

Έρευνες έδειξαν ότι μια μέτρια δόση καφέ (3-4 φλυτζάνια/ημέρα), δρα προστατευτικά  στην ανάπτυξη:

  • Διαβήτη τύπου 2
  • Νόσο Πάρκινσον
  • Καρκίνου
  • Αλτσχάιμερ
  • Κατάθλιψης

Επιπρόσθετα, βρέθηκε ότι, τα άτομα που καταναλώνουν καφέ, σε σχέση με αυτά που δεν καταναλώνουν καθόλου, υπάρχει μικρότερος κίνδυνος παρουσίας μη ινσουλινοεξαρτώμενου διαβήτη, κατάθλιψης, θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, νευροεκφυλιστικών ασθενειών, εγκεφαλικών επεισοδίων και αυτοκτονικών τάσεων.

Επίσης, είναι σημαντικό ότι η μακροχρόνια χρήση καφεΐνης αυξάνει το μεταβολικό ρυθμό κατά 13% περίπου. Το γεγονός αυτό, επιφέρει μικρές μεταβολές μείωσης του σωματικού βάρους, εξαιτίας της λιπολυτικής της δράσης και της αύξησης της θερμογένεσης κατά 300-400 kJ, παρέχοντας προστασία απέναντι  στην παχυσαρκία. Η μελέτη ΑΤΤΙΚΗ έδειξε ότι ο ΔΜΣ (Δείκτης Μάζας Σώματος) και η λήψη καφεΐνης έχουν αντίστροφη σχέση, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πρόσληψη καφεΐνης δρα ευεργετικά για ένα υγιές σωματικό βάρος.

Κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης έχει βρεθεί ότι όταν η πρόσληψη δεν ξεπερνά τα 300mg καφεΐνης την ημέρα, δεν επηρεάζεται το βάρος του νεογνού και δεν επηρεάζεται ο κίνδυνος πρόωρου τοκετού. Οι γυναίκες που είναι υπογόνιμες, σχεδιάζουν να τεκνοποιήσουν ή βρίσκονται ήδη σε περίοδο εγκυμοσύνης οφείλουν να καταναλώνουν με προσοχή τρόφιμα ή ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη με μια συντηρητική δόση που να φτάνει το μέγιστο τα 3 φλιτζάνια την μέρα.

Ακόμη, άτομα με υπέρταση μπορούν να καταναλώνουν μέχρι 200mg καφεΐνης (1-2 καφέδες/ημέρα).

Η χρήση μόνο μεγάλων δόσεων καφέ συνδέεται με πολλές αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα.

 Σε  κατανάλωση περισσότερων από 500-600mg/ημέρα έχουν αναφερθεί συμπτώματα, όπως :

  • ευερεθιστότητα
  • τρέμουλο
  • νευρικότητα
  • ταχυκαρδίες
  • ανησυχία
  • γαστρεντερικά προβλήματα

Σε μακροχρόνια υπερβολική δόση έχουν  παρατηρηθεί:

  • άγχος 
  • αϋπνία
  • αρρυθμίες  
  • ψυχιατρικές διαταραχές
  • εναλλαγές στη διάθεση 
  • προβλήματα στην αναπνοή
  • παραισθήσεις
  • μυϊκοί σπασμοί

Συμπερασματικά, καταλήγουμε ότι η καφεΐνη είναι ένα ασφαλές συστατικό του  διαιτολογίου ενός υγιούς ατόμου και η έμμετρη κατανάλωσή της προάγει την υγεία και την ευεξία του.