Αντιπολεμικά μηνύματα μέσω της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας

αντιπολεμικά μηνύματα

Η εμπόλεμη ζώνη στην Ουκρανία, έχει ενεργοποιήσει αισθήματα φόβου, άγχους και προβληματισμού στην παγκόσμια κοινότητα.

Οποιαδήποτε κρίση όμως, μπορεί παράλληλα, να αποτελέσει γόνιμο έδαφος, για συζήτηση και αναστοχασμό.

Αξιοποιώντας λογοτεχνικό υλικό, είναι εφικτό να προσεγγίσουμε το ζήτημα του πολέμου, της προσφυγιάς, του φανατισμού και του ρατσισμού, ευαισθητοποιώντας και φυτεύοντας σπόρο ελπίδας για την οικοδόμηση ενός καλύτερου αύριο.

Με όχημα την τέχνη που ενώνει τους λαούς και ως απάντηση λοιπόν στην αγωνία πολλών γονιών, για το πως μπορούν να βοηθήσουν τα μικρότερα μέλη της οικογένειας να διαχειριστούν τον πόλεμο που μαίνεται δίπλα μας, ακολουθούν κάποιες προτάσεις  βιβλίων που απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους, τα οποία αξίζουν ωστόσο και την προσοχή των ενηλίκων.

Ταξιδεύοντας πίσω, στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, την περίοδο του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου, γνωρίζουμε την μικρή Εβραιοπούλα που παρέμεινε κρυμμένη σε μια σοφίτα για δυο χρόνια και άφησε παρακαταθήκη στην ανθρωπότητα Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ. Ακόμα δυο αξιόλογα βιβλία που αφορούν αυτή  την περίοδο-πληγή για την παγκόσμια ιστορία είναι Το αγόρι με την ριγέ πιτζάμα που έχει μεταφερθεί και στην μεγάλη οθόνη, καθώς και το -βασισμένο σε πραγματική ιστορία- έργο της Ruth Vander Zee, Έρικα.

Η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Malala Yusafzai, έπειτα από το αυτοβιογραφικό της βιβλίο Με λένε Μαλάλα, μας συστήνει Τα κορίτσια της προσφυγιάς και τα βιώματά τους. Σε ανάλογο στυλ και η αυτοβιογραφική μαρτυρία του Ισμαήλ Μπεά, Επιστροφή στη ζωή. Ένα παιδί στρατιώτης θυμάται, αλλά και μια ακόμα πραγματική ιστορία από το Ιράκ με τίτλο Η βιβλιοθηκάριος της Βασόρας.

Από τη γειτονική Ιταλία, υπάρχει επίσης Ο εχθρός του Davide Cali και από τον Gianni Rodari το Όταν οι καμπάνες σταμάτησαν τον πόλεμο και το Ένα και επτά. Συγχρόνως, ο Ισπανός Cirici David, δίνει το δικό του αντιπολεμικό μήνυμα, μέσω του τετράποδου Μόλσα στα ίχνη της ευτυχιας.

Εισερχόμενοι στην εγχώρια παιδική και εφηβική λογοτεχνία, δε θα μπορούσαν να μην αναφερθούν οι ποικίλες διασκευές της γνωστής αριστοφανικής κωμωδίας, Ειρήνη.

Ο αγαπημένος μας παραμυθάς, Ευγένιος Τριβιζάς, με άφθονο χιούμορ και απουσία διδακτισμού, προσεγγίζει ευαίσθητα ζητήματα, μέσω των βιβλίων του Η τελευταία μαύρη γάτα, Η φάλαινα που τρώει τον πόλεμο και  Ο πόλεμος της χαμένης παντόφλας.

Η Ζωρζ Σαρή με τα έργα της Κόκκινη κλωστή δεμένη και Όταν ο ηλιος, μαζί με το Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου και την Μωβ ομπρέλα της Άλκης Ζέη, αφηγούνται το στίγμα του πολέμου στην Ελλάδα.

Επίσης, η παιδαγωγός Φρόσω Χατόγλου με το παραμύθι Το κανόνι της Ειρήνης που εντάσσεται στο βιβλίο της Καλημέρα Ειρήνη, η Βάνα Μαυρίδου με το Μέλη και Μελέκ που αναφέρεται στην μικρασιατική καταστροφή, η Γιώτα Αλεξάνδρου με το έργο της Η χειροβομβίδα που ήθελε να είναι σαν…τη βίδα και η Μαρία Αγγελίδου με τις Ιστορίες που τις είπες ο πόλεμος, μεταλαμπαδεύουν με ευφάνταστο τρόπο, το δικό τους αντιπολεμικό μήνυμα.

Πριν φύγετε ρίξτε μια ματιά