Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή ή αλλιώς η Σαρακοστή που σημαίνει «Μεγάλες 40 Ημέρες», είναι η πιο σημαντική περίοδος νηστείας στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο των Ορθοδόξων Χριστιανών, η οποία προετοιμάζει τους Χριστιανούς για τη μεγαλύτερη εορτή του εκκλησιαστικού ημερολογίου, το Πάσχα. Είναι η αρχαιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα. Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα, προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα.

Σε αυτό το διάστημα των 7 εβδομάδων η χριστιανική πίστη απαγορεύει την κατανάλωση τροφής που έχει ζωική προέλευση π.χ. κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά, βούτυρο κ.α. Η κατανάλωση ψαριών επιτρέπεται μόνο την 25η Μαρτίου και κατ’ έθιμο την Κυριακή των βαΐων. Ωστόσο επιτρέπεται η κατανάλωση μαλάκιων (τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε διαιτητική χοληστερίνη) και οστρακοειδών εκτός από την Τετάρτη και την Παρασκευή.

Όπως αναφέραμε παραπάνω μένουν εκτός από την διατροφής μας πολλές ομάδες τροφίμων. Άρα και η έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών όπως η πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας, ο αιμικός σίδηρος, η βιταμίνη Β12 κ.α. Γι’ αυτό ορθή θα ήταν η συμβουλή και η συμβολή ενός ειδικού διατροφής για την σύνταξη ενός σωστό διαιτολογίου για να αποφευχθεί η οποιαδήποτε έλλειψη.

Παρόλο που η λέξη νηστεία σημαίνει αποχή από το φαγητό το αποτέλεσμα σε αρκετούς ανθρώπους μετά την σαρακοστή είναι η αύξηση βάρους.

Το ερώτημα είναι γιατί συμβαίνει αυτό;

Η απάντηση είναι απλή. Λόγω της απομάκρυνσης πολλών ομάδων τροφίμων που βασικό άξονα έχουν την ζωική πρωτεΐνη οι επιλογές κατανάλωσης τροφίμων είναι κατά βάση ο υδατάνθρακας (ρύζι, μακαρόνια, ψωμιά, αρτοσκευάσματα, όσπρια κ.α.) και το λίπος (ελαιόλαδο, ξηροί, καρποί, ταχίνι κ.α.) Όλα αυτά που αναφέρθηκαν είναι εξαιρετικά υγιεινά και θρεπτικά. Όμως, έχουν πολλές θερμίδες όταν η κατανάλωση τους γίνεται σε μεγάλες ποσότητες διότι κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής λόγω της απουσίας κρεάτων και γαλακτοκομικών ο κορεσμός της πείνας είναι μικρότερος συγκριτικά με τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Επίσης, η αυξημένη κατανάλωση υδατανθράκων προκαλεί έντονη κατακράτηση υγρών καθώς 1γρ υδατάνθρακα δεσμεύει 1 μόριο νερού. Γι΄αυτό και ο απαραίτητος υδατάνθρακας είναι τόσο παρεξηγημένος.

Τέλος, άλλη μια αιτία αύξησης βάρους είναι ο τρόπος μαγειρέματος π.χ. τηγανιτά, παραπάνω ελαιόλαδο στο μαγείρεμα, νηστίσιμα γλυκά κ.ά. Για να μην αυξηθεί το βάρος σας την περίοδο της Σαρακοστής εμπλουτίστε τη διατροφή σας με αρκετά λαχανικά και φρούτα που έχουν λιγότερες θερμίδες, δημητριακά ολικής και όσπρια που δημιουργούν μεγαλύτερο κορεσμό, συνεχίστε τη φυσική σας δραστηριότητα και καταναλώστε το φαγητό σας με μέτρο. Να θυμόμαστε πάντα, ό,τι είναι υγιεινό δεν σημαίνει ότι δεν περιέχει πολλές θερμίδες άρα και να μας παχύνει.

Παρακάτω υπάρχει μια λίστα με μερικά σαρακοστιανά και τις θερμίδες που περιέχουν:   

  • Χαλβάς 60γρ- 300cal
  • Ταραμοσαλάτα 100γρ – 400cal
  • Χταπόδι νερόβραστο 100γρ – 200cal
  • Σουπιές νερόβραστες 100γρ-145cal
  • 1 μέτριο κομμάτι σπανακόπιτα-330cal
  • Ταχινόπιτα 100γρ-400cal
  • Νηστίσιμα γλυκίσματα από 300-500cal (εξαρτάται από την ποσότητα και την πρώτη ύλη)     

Πηγή κύριας φωτογραφίας: Edward Howell